< Anasayfa
 
  Toplumsal ve Ekonomik Yaşam
   
Çocukluk ve Oyun
Okul Hayatı
İş ve Meslekler
Kadın-Erkek İlişkileri
Doğum ve Ölüm
Aile, Akrabalık, Komşuluk
Toplumsal Ritüeller
Okul Hayatı
 

Geçmişte Batı Ege'de kentte yaşayanlar ilkokula gidebilme, eğitim alabilme bakımından köyde ya da küçük bir yerleşim yerinde yaşayanlara göre daha fazla olanağa sahiptiler. İzmir Torbalı'nın Naime, Yeniçiftlik, Çırpı vb köylerinde yaşayan 70 yaş ve üstü kuşak, evlerine uzak olduğu için okula gidemediklerini anlattı. Benzer anlatılar Söke, Bafa, Milas ve Köyceğiz'in köylerindeki yaşam öykülerinde de vardı. Ayvalık'taki yaşlı kuşak ise ilkokula ve ortaokula Ayvalık'ta gidebildiklerini, ama lise eğitimi için İzmir ya da Balıkesir'de gittiklerini söylediler.

"Çok güzel bir okulumuz vardı. O zaman şimdiki Adliye Binası yoktu, orası bizim bahçemizdi. İki katlı bir okulumuz vardı, Cumhuriyet Okulu. Kapıdan giriyordunuz sınıflar, böyle ortası boş, böyle çepeçevre sınıflar vardı ve bir de ikinci katı vardı, hatırladığım kadarıyla çocukluğumdan... Ara ara sütunlar vardı tabii, koştururduk o sütunların arasında. [Rengimden dolayı] valla hiçbir zorluk yaşamadım. Çünkü o zaman Ayvalık küçük bir yerdi, herkes birbirini tanıyordu. E şimdi benim annem Singer [dikiş makinesi] öğretmenliği yapıyodu ve bir sürü öğrencisi vardı. Nakış işliyordu ve herkes tarafından tanınan bir insandı, onun için hiçbir sıkıntımız olmadı, yani renk olarak... Bizim zamanımızda sanat okulu[nun] nazari kısmı Cumhuriyet Okulu'na bitişikti. Bizim ameli (uygulama) kısmımız, atölyelerimiz de, [şimdi] Halk Eğitim'in olduğu yer, orası kiliseydi. [Okulun] marangozhanesi olsun, torna tesviye atölyesi olsun, demirhane olsun o kilisenin içinde idi. O kilisenin bahçesi vardı, aynı sütunlar olarak, arada boşlukları vardı böyle ve içi baya da büyüktü kilisenin. Biz ameli derslerimizi orda görürdük... O zamanki zihniyet fakir ve orta ailelerde 'çocuğun bir an evvel bir mesleği olmasını' hem kendi ayakları üzerinde durması hem de aileye katkıda bulunması için gerekli [görürdü], yani biz o yönden sanat okuluna yönlendirildik... Sanat okulu bittikten sonra, ortaokul bittikten sonra İzmir Mithat Paşa Sanat Enstitüsü'ne gittim." E. Tagan (71 yaşında/Ayvalık, Balıkesir)

1960'lı ve 1970'li yıllarda Torbalı, Söke, Milas, Dalyan ve Ortaca köylerinde ilkokul, ilçe merkezlerinde ortaokul bulunduğu, lise için İzmir ya da Denizli'ye gidildiği anlatılarda yer almaktadır. Afrika kökenli yurttaşların yaşlı kuşağı arasında üniversite mezunu olanlar çok azdı ve bunlar da  İzmir'de yaşayan varlıklı ailelerin çocuklarıydı.

"Benim üniversiteye girdiğim yıl ilk kez üniversite sınavları konmuştu. Şans bu ya! Ondan önce gidiyordun, istediğin bölüme kaydını yapıyordun ve başlıyordun. Benim işte üniversiteye gideceğim yıl ilk kez sınav kondu, ondan sonra da üniversite sınavları başladı. Ben sınava gittim önce, otobüsle gittim galiba. Babamın arkadaşı vardı İstanbul'da yaşayan, onlar beni karşıladılar. Eve geldik, onlarda kaldım işte bir süre, o arada sınava girdim. İşte sınav sonuçlarıydı, şuydu buydu, onları bekledim. İzmir'e tekrardan döndüm, sonra da artık üniversiteye başlamak için gittim. Çok zor oldu, ilk kez ailemden ayrılmanın getirdiği zorlukları ben çok yaşadım... Ama İstanbul insanı çok farklı, ağzından çıkanla beyninde olan birbirinden farklı, ta o zaman farkındaydım. İşte dersler başladı, benim ayağımda soket çoraplar pilili etek, hiç unutmam onu, ondan sonra kısa kollu kazaklarım vardı, bi de yakalıklarım vardı onları takardım. Ha, gördüğün vakit ilkokul öğrencisi mi acaba bu derdin, spor kıyafetlerle. Koridora bir girdim, üniversite bölüm koridoruna, tayyörlü, o zaman genç kızlar tayyör giyiyorlardı. Yani bir gençlik kıyafeti diye özel bir kıyafet yoktu, tayyörler yüksek topuklu ayakkabılar, böyle saçlar yapılı falan. Onların arasında çok çebiç kaldık tabii, kabul etmek lazım. O taşralı kız havası hemen göze batıyordu." Z. Acarkan

Afrika kökenli gençlerden 20 yaş üstü olup da köylerde yaşayanların önemli bir kısmı Torbalı'daki liseye, ulaşım olanakları yeterli olmadığı için gidememiş; 20 yaş altındakiler ise günümüzde minibüs seferleri ya da okul servisleriyle gidebiliyorlar. 20'li yaşlardaki siyah tenli gençlerin diğer önemli bir sıkıntısı da İzmir,  İstanbul ve Ankara dışındaki kentlerin üniversitelerine eğitim almak için gittiklerinde renkleri nedeniyle yadırganmalarıdır.

Bu başlık altında ARAMA yapmak için tıklayınız.

Proje HakkındaOsmanlı'da KölelikMüzik, Edebiyat, Radyo ve Sinemada KarakterlerSporcular
BibliyografyaGaleri  Arama  Duyuru ve Haberler
Türkçe | İngilizce | Site Haritası | Arama | İletişim