< Anasayfa
 
  Yerleşim Yerleri ve Göç
   
İzmir
Balıkesir / Ayvalık
Aydın
Muğla
Balıkesir / Ayvalık
 

Topraklarının büyük bölümü Marmara Bölgesi'nde yer alan Balıkesir'in bir ilçesi olan Ayvalık, coğrafi olarak Ege Bölgesi'ndedir.

Yüzölçümü 233 km2 olan Ayvalık'ın batısı Ege Denizi, doğusu Bergama, güneyi Dikili'yle çevrilidir. 1770-1774 Osmanlı-Rus deniz savaşlarına ilişkin kayıtlarda adından söz edilen Ayvalık, 1789 tarihinden itibaren, gayrimüslimlerin yaşadığı bir yerleşim yeri ve önemli bir metropolitlik merkezi olarak öne çıktı. Osmanlı yönetimi 1832 yılında Ayvalıklılar için af çıkarıp, 1820'li yıllarda adalara kaçan gayrimüslim ahalinin Ayvalık'a dönmesine izin verdi. 1840'da yönetsel özerkliğine son verilen Ayvalık, Osmanlı yönetimindeki Karesi Sancağı'na bağlandı. Kent kısa sürede eski canlılığına kavuştu, nüfusu 1832'de 18.000'e, 20 yüzyıl başlarında ise 30.000'e ulaştı.   

Birkaç memur ailesi dışında kent nüfusunun neredeyse tamamını oluşturan Rumlar, Yunan Ordusu'yla birlikte Eylül 1922'de kaçtılar. Kalan Rumlar ise 1923 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan Mübadele Anlaşması çerçevesinde Yunanistan'a gönderildiler ve yerlerine Ayvalık,  Girit, Midilli ve Makedonya'dan gelen muhacirler ve mübadiller yerleştirildi. Bunlar arasında Afrika kökenli aileler de vardı. 70 yaşın üstündeki yaşlı kuşak, siyah tenli anne ya da babalarının Rumca konuşabildiklerini, Türkçeyi daha sonra öğrendiklerini anlatıyor. Gene onların anlatımlarından, Midilli'den gelen varlıklı ailelerin Alibey (Cunda) Adası'na yerleştikleri, daha yoksul olanların, o dönem adayla arasında karayolu bağlantısı olmayan Ayvalık'a sallarla geçerek yerleştikleri anlaşılıyor.

Yararlanılan kaynaklar

Ansiklopedi Maddeleri
"Ayvalık," İslam Ansiklopedisi, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1961, c. 2, s.78.
"Ayvalık", AnaBritannica Ansiklopedisi, Ana Yayıncılık, 2002, c. 3, s. 167.

Web Siteleri
Ayvalık Kaymakamlığı: www.ayvalik.gov.tr
Özgür Ansiklopedi: http://tr.wikipedia.org

Diğer
Sessiz Bir Geçmişten Sesler projesi sözlü tarih görüşmeleri

Bu başlık altında ARAMA yapmak için tıklayınız.

Proje HakkındaOsmanlı'da KölelikMüzik, Edebiyat, Radyo ve Sinemada KarakterlerSporcular
BibliyografyaGaleri  Arama  Duyuru ve Haberler
Türkçe | İngilizce | Site Haritası | Arama | İletişim